Irena Kuczyńska
Region szamotulski

Rodzinie Madalińskich wojna zabrała wszystko

Stare zdjęcia inspirują do poszukiwania informacji o miejscach i ludziach, którzy się na nich znajdują. Tak było w przypadku Izabeli i Józefa Madalińskich – ostatnich właścicieli wsi Kluczewo  koło Ostroroga, gdzie rok przed wybuchem II wojny światowej odbywały się manewry 7 Pułku Strzelców Konnych Wielkopolski.

Zdjęcia przedwojennych właścicieli majątku w Kluczewie koło Ostroroga w pow. szamotulskim, trafiły na profil Ostroróg na kartach historii na portalu społecznościowym.

Madalińscy w 1928 roku przed dworkiem w Kluczewie foto ze zbiorów rodzinnych

Izabela i Józef Madalińscy z Józefem, Izabelą, Wandą i Aleksandrem

To Izabela Madalińska, ostatnia dziedziczka Kluczewa, znajduje się na zdjęciach ostrorogskiego koła Związku Włościanek Polskich, którego była prezeską. To jej podpis można odnaleźć na legitymacji członkowskiej z lat 1937-38.

Madalińskimi zainteresował się Michał Dachtera ‒ administrator profilu Ostroróg na kartach historii. To Michał dotarł do Leszka Umińskiego, spokrewnionego z rodziną ostatnich dziedziców Kluczewa. Link do zdjęć http://www.uminski.name/

To od niego uzyskał informację o tym, że w majątku Madalińskich latem 1938 roku odbywały się manewry 7 Pułku Strzelców Konnych Wielkopolskich.

Jeszcze żyją w Ostrorogu ludzie, którzy pamiętają nie tylko owe manewry, ale też rodzinę Madalińskich. Izabela i Józef kupili Kluczewo w 1926 roku od Hektora Kwileckiego z Oporowa.

Pani Izabela pochodziła z Karłowskich z Mystek herbu Prawdzic. Jej małżonek, Józef herbu Larysza, urodził się w Dębiczu. Do Kluczewa przyjechali  z czworgiem dzieci: Józefem, Wandą, Izabelą i Aleksandrem z Chłapowa w pow. średzkim, gdzie dzierżawili majątek od Stefana Chłapowskiego.

Rodzina zamieszkała w niewielkim dworku otoczonym parkiem i ogrodem, po którym dziś nie ma śladu. Madaliński chyba znał się na gospodarce. Po trzech latach miał podwoić zbiory.

W 1929 roku w majątku zatrudniano 38 ordynariuszy, 60 pracowników zaciągu, 20 robotników dochodzących stale i 50 sezonowo na czas większych robót. Gospodarstwo liczyło 618 ha, z czego ziemi ornej było 533 ha. Pola obsiewano pszenicą, żytem, ziemniakami i burakami cukrowymi.

W 1929 roku w stajniach kluczewskich stały 52 konie i 15 źrebaków, w oborach 42 krowy, 40 jałówek, 20 cieląt i 2 byki. Świń nie było. Zostały wybite z powodu pomoru. Kluczewskie krowy dziennie dawały około 550 litrów mleka. Ziemię obrabiano nie tylko końmi. Był  już w Kluczewie traktor Deering z przyczepkami i dwa garnitury młocarniane.

Konie były używane też pod siodło. W Szamotułach do dziś pamiętają, że pan Madaliński przyjeżdżał konno do miasta. Ba, czasem nawet wjeżdżał na wierzchowcu do sklepu. Taką miał fantazję.

Także jego córki Wanda i Izabela jeździły konno. Mieszkańcy Ostroroga pamiętają córki dziedzica jeżdżące na koniach  także w Ostrorogu.

Karmienie koni

Wanda Madalińska w Kluczewie na Czekanie.

Madalińscy przyjeżdżali też karetą do kościoła w Ostrorogu, gdzie mieli swoją ławkę. Teraz stoi ona pod ścianą niedaleko konfesjonału. W ławkach kolatorskich z boku ołtarza siadali Kwileccy z Oporowa i z Dobrojewa.

W pamięci mieszkańców Kluczewa i okolic bardzo pozytywnie zapisała się pani Madalińska. Była przewodniczącą Koła Włościanek, była też chrzestną sztandaru Koła Śpiewackiego św. Cecylii w Ostrorogu. Uroczystość odbyła się 5 lutego 1933 roku.

Koło Włościanek w Ostrorogu – rok 1928 – siedzi z lewej Izabela Madalińska, stoi ks. dr Włodzimierz Sypniewski, który przez 33 lata był proboszczem parafii w Ostrorogu.

Koło Włościanek – z lewej siedzi pani Madalińska

Jej małżonek oraz starszy syn Józef należeli do Primislavii – elitarnej organizacji zrzeszającej młodzież akademicką wyższych klas społecznych, zazwyczaj pochodzenia ziemiańskiego.

Rodzina Madalińskich

W lecie 1938 roku do majątku Madalińskich zjechali żołnierze 7 Pułku Strzelców Konnych Wielkopolski, który stacjonował w Biedrusku. Odbyły się manewry i zawody z udziałem wybitnych jeźdźców, m.in. por. Mieczysława Moszczeńskiego.

Pułkownik Kownacki i dwie Izabele Madalińskie

Były parady, była msza św. polowa w Karolewie, było śniadanie w Szczepankowie i piknik nad Jeziorem Mormin w Wielonku. Wszystko to obrazują zdjęcia z portalu dobroni.pl.

Śniadanie  na letnisku nad Morminem

Ołtarz w Karolewie

Biesiada w Szczepankowie

Po manewrach gospodarze otrzymali podziękowanie tej treści: Przezacnym i Kochanym Państwu Madalińskim dziękujemy za szczerą i serdeczną gościnność tak rzadko dziś spotykaną a jakiej doznaliśmy w Kluczewie podczas manewrów, podpisane przez najważniejszych dowódców.

W Ostrorogu się mówiło, że mieszkaniec Kluczewskich Hubów ‒ Burał też uczestniczył w tych manewrach jako żołnierz służący w kawalerii.

Zjazd rodzinny w Dębiczu Rodzeństwo w Kluczewie na rowerze

Rok później wybuchła wojna. We wrześniu 1939 roku najstarszy syn Madalińskich, Józef, poszedł na wojnę. Zesłany w głąb Związku Radzieckiego, zginął w 1943 roku.

Rodzice z pozostałymi dziećmi zostali wysiedleni do Częstochowy, gdzie w kwietniu 1945 roku Józef Madaliński zmarł na raka krtani. Pani Madalińska z córkami przyjechała do Szamotuł. Zamieszkały u zaprzyjaźnionej rodziny państwa Figlarzów.

Żyły skromnie, pracowały na poczcie, w administracji w młynach, w biurze parafialnym. Po wojnie prochy ojca sprowadziły do Szamotuł. Na cmentarzu parafialnym jest rodzinny grób, gdzie spoczęła też Izabela Madalińska, która zmarła w 1973 roku, oraz obie córki: Wanda, która odeszła dwa lata później, i Izabela, która przeżyła wszystkich. Odeszła w roku 1991.

Dwa lata wcześniej zmarł ostatni z Madalińskich ‒ Aleksander. Po wojnie zamieszkał w Warszawie, był prywatnym przedsiębiorcą.

Z Krystyną z domu Drecką miał dwie córki:  Annę Żychlińską i Katarzynę Golińską, która zmarła 6 lat temu. W Warszawie mieszka troje wnucząt Aleksandra: Aleksandra Żychlińska, Marianna Puciło i Jan Goliński oraz niedawno urodzony prawnuk Stefan Puciło. Niestety, ta linia Madalińskich wygasła na Aleksandrze.

Dom, który rodzina Madalińskich opuściła w 1939 roku i do którego nie miała po 1945 roku powrotu fot. Anita Jaworska

Tekst, we współpracy z  Michałem Dachterą, został napisany dla portalu region szamotulski.plhttp://regionszamotulski.pl/madalinscy-z-kluczewa/

Skomentuj na Facebooku