Antonin Szymański – zapomniany konserwator zabytków z Pleszewa

Irena Kuczyńska6 kwietnia 20239min
Przy kościele św. Floriana w Pleszewie spoczywa artysta malarz, dekorator kościołów, konserwator zabytków i snycerz Antonin Szymański, który przez wiele lat prowadził w Pleszewie znany zakład artystyczno - kościelny.
Kucharki-kosciol-pw.-Swietej-Trojcy.-Fragment-polichromii-na-fasecie-w-czesci-nawowej-wizerunek-sw.-Marka-Ewangelisty.-Fot.-S.-Malyszko-2015-r.-1-1.jpg

Informację o pleszewianinie zamieścił na swoim profilu Stanisław Małyszko, który zbiera materiały do nowej książki o dziejach parafii p.w. św. Floriana w Pleszewie i – jak pisze, przygląda się bliżej pochówkom przy tym zabytkowym kościele.

Dekorator, konserwator, snycerz

Niewiele osób wie, że tu pochowano artystę malarza, znanego dekoratora kościołów, konserwatora zabytków i snycerza, który swoimi pracami upiększył wnętrza wielu kościołów w południowo-wschodniej Wielkopolsce. Chodzi oczywiście o Antonina Szymańskiego (12 V 1863 – 11 II 1946), który wiele lat mieszkał w Pleszewie i prowadził tu znany „Zakład artystyczno-kościelny A. Szymańskiego”.

Zakład w Pleszewie

Z dotychczasowych ustaleń wiemy, że na świat przyszedł on w Stęszewie, w rodzinie Serafiny z d. Krzyżagórskiej i Wawrzyńca Szymańskich. Po zakończeniu nauki sztuki zdobniczej, rzemiosła artystycznego, konserwacji zabytków i malarstwa  u Józefa Szpetkowskiego, osiadł w grodzie nad Nerem. Najpierw prowadził tu oddział firmy Szpetkowskiego, a następnie przejął go na własność.

Ołtarz, polichromie, figury

Zainteresowanych jego pracami odsyłam m.in. do pleszewskiego kościoła p.w. Ścięcia św. Jana Chrzciciela, gdzie w kaplicy Św. Józefa, znajduje się ołtarz wykonany w jego firmie. W 1897 roku, namalował on polichromie ścienne w kościele w Kucharkach, a w 1891 roku dekorację figuralną ścian świątyni w Kucharach.

Szczegóły załączonego pliku Kucharki-kosciol-pw.-Swietej-Trojcy.-Fragment-polichromii-na-fasecie-w-części-nawowej-wizerunek-sw.-Jana-Ewangelisty.-Fot.-S.-Malyszko-2015-
Kucharki-kosciol-pw.-Swietej-Trojcy.-Fragment-polichromii-na-fasecie-w-części-nawowej-wizerunek-sw.-Łukasza
Obrazy świeckie

Warto wspomnieć, że „Zakład artystyczno-kościelny A. Szymańskiego” najpierw swoją siedzibę miał przy ulicy Poznańskiej, a od 1900 roku przy ulicy Wrocławskiej w Pleszewie. Zestaw prac, które tam można było zamówić, znajdziecie Państwo na dołączonym druku afiszowym.  Antonin Szymański zajmował się również malarstwem świeckim. Jego autorstwa jest m.in. autoportret z 1929 roku, obraz króla Jana III Sobieskiego na koniu (z 1909 r.).

Antonin Szymański
Mało znany w Pleszewie

Antonin Szymański to postać znana i poważana w kręgach badaczy, historyków sztuki, konserwatorów zabytków. Dość często jestem pytany o bliższe dane o tym artyście, w Pleszewie słabo znanym, jakby zapomnianym. Jego nagrobek na cmentarzu nie prezentował się ostatnio okazale. Napisy inskrypcyjne wyblakłe, prawie nieczytelne.

Stanisław Małyszko przy nagrobku Antonin a Szymańskiego na cmentarzu przy kościółku św. Floriana
Rodzinne groby

Warto dodać, że w tym samym grobie – położonym na zamknięciu głównej alejki cmentarnej przy nagrobku Jezierskich – spoczywała Wanda Szymańska, a w pobliżu – pod nowym nagrobkiem granitowym – artysta rzeźbiarz i powstaniec wielkopolski, syn Antonina – Bogusław Szymański (7 VI 1899 – 26 II 1980). Obecnie trwają prace prawdopodobnie nad przeniesieniem ich doczesnych szczątków do pobliskiego nagrobka Jezierskich.

Grobowiec rodziny Jezierskich – żona Antonina Szymańskiego była z domu Jezierska

Tekst autorstwa Stanisława Małyszko

Śródtytuły Irena Kuczyńska

Czytaj też:Stanislaw Małyszko z na wszystkie dwory, kapliczki, cmentarze, także te, których już nie ma

Stanisław Małyszko Zasłużony dla Województwa Wielkopolskiego

Stanisław Małyszko zasłużony dla Gminy Gołuchów

Przydrożna pobożność

Małe wioski z ciekawą historią