Irena Kuczyńska
Koncert Kolęd odbędzie się w piątek 16 stycznia w Sali Koncertowej przy Państwowej Szkole Muzycznej 1 st. im. Wojciecha Kilara w Pleszewie
Kolędy i chwila zadumy
W programie koncertu znajdą się kolędy tradycyjne, między innymi „Z narodzenia Pana”, „Bracia patrzcie jeno” oraz „Dziecino mała”. Szczególnym momentem wieczoru będzie „Kolęda dla nieobecnych”, którą zaśpiewa dyrygentka zespołu Violetta Kuchta. W ten sposób chór uczci pamięć zmarłych członków „Lutni”, w tym patrona i wieloletniego dyrygenta Józefa Szpunta oraz niedawno zmarłego prezesa Zbigniewa Nowaczyka
Odszedł Zbigniew Nowaczyk długoletni prezes Koła Śpiewackiego „Lutnia”
Nowa oprawa chóru
Podczas koncertu zespół zaprezentuje się w nowych strojach. Chórzystki wystąpią w długich, dwuczęściowych sukniach w kolorze kobaltowym, a chórzyści w muszkach. Stroje oraz muszki zostały wykonane w pracowni Ewy Kwaśniewskiej i ufundowane przez burmistrza Pleszewa Arkadiusza Ptaka. Nowe teczki dla chórzystów zakupił patron chóru – Fabryka Maszyn Spożywczych „SPOMASZ” Pleszew S.A. – zdradza Elżbieta Kwiecińska – prezeska Koła Śpiewackiego „Lutnia” w Pleszewie
Początki śpiewactwa w Pleszewie
Tymczasem, korzystając z broszury autorstwa Andrzeja Szymańskiego „Z 90-letnich tradycji śpiewackich w Pleszewie – Koło Śpiewackie Lutnia”, przybliżę kilka faktów z najdawniejszej historii najstarszego pleszewskiego chóru. Początki zorganizowanego ruchu śpiewaczego w Pleszewie sięgają roku 1896. 30 października zarząd Koła Śpiewackiego zawiadomił władze pruskie o powstaniu zespołu, dołączając listę członków. Tydzień później dosłano statut, przetłumaczony na język niemiecki. Chór liczył wówczas 44 osoby, które spotykały się na próbach w każdą niedzielę o godzinie 16.00. Postacią cieszącą się autorytetem i dominującą w życiu Koła był aptekarz Stanisław Suchocki – prezes w latach 1896–1913 – dziadek Henny Suchockiej.
Chór męski i żeński
Początkowo Koło Śpiewackie miało charakter wyłącznie męski. Dopiero w 1898 roku przyjęło formę mieszaną – funkcjonowały wówczas dwa odrębne chóry: męski i żeński, działające pod jedną nazwą, choć – jak wynika z dokumentów – nie były one równoprawne. Faktyczne połączenie obu zespołów nastąpiło dopiero na początku 1910 roku. Już w 1898 roku Koło Śpiewackie należało do Związku Kół Śpiewaczych w Poznaniu i aktywnie uczestniczyło w życiu kulturalnym miasta.
Animator życia kulturalnego
Koło Śpiewackie było jednym z najważniejszych animatorów życia kulturalnego w Pleszewie. W 1898 roku włączyło się w obchody setnej rocznicy urodzin Adama Mickiewicza. W 1911 roku uczczono rocznicę urodzin Marii Konopnickiej, a dla chórzystów zakupiono śpiewniki z pieśniami polskich poetów i kompozytorów, co miało istotne znaczenie dla kształtowania repertuaru i tożsamości zespołu.
Powstanie „Lutni”
27 lutego 1907 roku powołano Towarzystwo Śpiewu „Lutnia”. W lutym 1908 roku doszło do jego połączenia z Kołem Śpiewackim. Z zachowanych dokumentów, przytaczanych przez Andrzeja Szymańskiego, wynika, że o przyjęciu nowych członków decydowało tajne głosowanie – za pomocą kartek lub gałek – a specjalnie wyznaczona osoba kontrolowała obecność na próbach. Świadczy to o dużej dyscyplinie organizacyjnej i poważnym podejściu do działalności artystycznej.
Nowy rozdział w niepodległej Polsce
Kolejny etap działalności rozpoczął się już w wolnej Polsce. W sierpniu 1919 roku powołano Koło Śpiewackie „Lutnia”. W 1924 roku liczyło ono 134 członków, później około 100, jednak współpraca z 70 Pułkiem Piechoty oraz orkiestrą wojskową wyraźnie ożywiła działalność zespołu. Pierwszym prezesem został Stefan Karczewski – pierwszy burmistrz Pleszewa po odzyskaniu niepodległości.
Stefan Karczewski – pierwszy burmistrz Pleszewa po odzyskaniu niepodległości
Sukcesy artystyczne i nagrody
W dwudziestoleciu międzywojennym „Lutnia” odnosiła liczne sukcesy artystyczne. W 1925 roku, podczas Wystawy Rolniczo-Przemysłowej w Pleszewie, chór zdobył I nagrodę, złoty medal oraz dyplom. Kolejne triumfy przyszły na przeglądach chórów w Kotlinie, Ostrowie Wielkopolskim, Jarocinie i Witaszycach. W 1938 roku, podczas Wystawy Przemysłowo-Rolniczej w Pleszewie, „Lutnia” wyśpiewała I nagrodę w kategorii chórów mieszanych.
Repertuar i działalność patriotyczna
Repertuar zespołu był różnorodny i dostosowany do okoliczności. Podczas wizyty generała Józefa Hallera w Pleszewie 25 września 1927 roku „Lutnia” wykonała m.in. „Zaślubiny Bałtyku” oraz „Wejście Wojsk Polskich do Torunia” Feliksa Nowowiejskiego. Przy innych okazjach śpiewano utwory takie jak „Rycerze” J. Szwiertni, „Polonez A-dur” Fryderyka Chopina czy „Jak szumi Bałtyk” Feliksa Nowowiejskiego.
Kontakty i wspólne koncerty
„Lutnia” utrzymywała szerokie kontakty z innymi chórami. Na swoje 30-lecie zaprosiła zespoły z Borku, Dobrzycy, Gołuchowa, Gostynia, Grabowa, Kalisza, Kępna, Kowalewa, Kościana, Kotowiecka, Krotoszyna, Leszna, Odolanowa, Miłosławia, Koła, Poznania, trzech chórów z Ostrowa Wielkopolskiego, Raszkowa, Skalmierzyc, Sobótki, Środy, Śremu, Turska i Wieruszowa. W kwietniu 1927 roku „Lutnia” wraz z chórem „Harmonia” dała wielki koncert w auli gimnazjum.
Wojna i odbudowa
W 1937 roku z Gdańska nadeszło zaproszenie dla „Lutni” na zjazd śpiewaczy. W 1939 roku, we współpracy z 70 Pułkiem Piechoty, zorganizowano w Pleszewie wspaniały koncert instrumentalno-wokalny, z którego dochód przeznaczono na Fundusz Obrony Narodowej i dozbrojenie lotnictwa. Wybuch II wojny światowej przerwał działalność chóru. Sztandar ukrył M. Wrzeszczyński,a nuty ratowali i przechowywali m.in. K. Stasiak, Cz. Łyskawka, Cz. Biliński, J. Grobelny i A. Habraś. Od 1937 roku dyrygentem chóru był Józef Szpunt. I to on jest patronem „Lutni”. W Pleszewie mamy też ulicę Józefa Szpunta.
Więcej o Józefie Szpuncie (1917 – 2007) przeczytać można w artykule Andrzeja Szymańskiego zamieszczonym w „Roczniku Pleszewskim 2007”.TUTAJ
Powojenne odrodzenie
Po wojnie „Lutnia” wznowiła działalność. Pierwsze zebranie odbyło się w październiku 1945 roku w domu parafialnym. Próby organizowano kolejno w sali Marciniaka, w dawnej bursie Bractwa Kurkowego, w Hotelu Wiktoria. W latach 60. patronat nad Kołem Śpiewackim „Lutnia” przejęła Pleszewska Fabryka Aparatury Przemysłu Spożywczego SPOMASZ Pleszew S.A., która sprawuje go do dziś.
Jubileuszowy rok
Koncert Kolęd będzie pierwszym wydarzeniem jubileuszowego roku. Akompaniować chórzystom będzie Katarzyna Rutkowska. Poprowadzi go Małgorzata Kubiak. Prezeska Elżbieta Kwiecińska zdradza, że główne obchody 130-lecia Koła Śpiewackiego „Lutnia” zaplanowano na 25 września. W koncercie jubileuszowym udział wezmą zaprzyjaźnione chóry, z których każdy wykona po trzy utwory. Jubileusz stanie się okazją do podsumowania bogatej historii zespołu, który od 1896 roku nieprzerwanie współtworzy kulturalną tożsamość Pleszewa.
Ciąg dalszy dziejów „Lutni” – do roku 1986 – przeczytacie w broszurze Andrzeja Szymańskiego – w czytelni biblioteki albo w internecie, gdzie wydawnictwo zostało zdigitalizowane. TUTAJ
Czytaj też:
Pasje prezeski Zespołu Śpiewackiego „Lutnia” Elżbiety Kwiecińskiej
Buen Camino! Elżbiety Kwiecińskiej pielgrzymki do Santiago de Compostella
Irena Kuczyńska