125 lat kolejki Pleszew–Kowalew. Historyczna podróż w czasie z cylindrami i wystrzałem z armaty WIDEO

We środę, 21 stycznia, już od 10.30 zbierali się pleszewianie, którzy chcieli być świadkami rekonstrukcji wydarzeń sprzed 125 lat, kiedy to o 11.05 z Pleszewa w kierunku Kowalewa wyruszył pociąg. Miał on skomunikować miasto Pleszew z Kowalewem, gdzie od 1875 roku zatrzymywały się pociągi linii Poznańsko – Kluczborskiej. Niestety, przy budowie linii, nie uwzględniono Pleszewa, z różnych powodów, o czym pisze Maciej Kowalczyk w książce „Ocalone dziedzictwo – dzieje pleszewskiej kolejki wąskotorowej” . Jubileusz – 150 –  lecia linii Kluczbork – Poznań świętowaliśmy w grudniu 2025 roku.TUTAJ

To właśnie historyk, Maciej Kowalczyk stworzył rekonstrukcję wydarzeń z 21 stycznia 1901 roku, kiedy Pleszew był pod zaborem niemieckim a Polski nie było na mapie Europy. Ale w Pleszewie byli ludzie, którym zależało na rozwoju miasta – co podkreślał w historycznym przemówieniu burmistrz Arkadiusz Ptak – to on wcielił się w rolę Paula Beckera – ówczesnego burmistrza Pleszewa. Mówił, że połączenie kolejowe Pleszew zawdzięcza staraniom przedstawicieli trzech nacji, które 125 lat temu Pleszew zamieszkiwały – Polaków, Niemców i Żydów. Byli to projektanci, inżynierowie, budowlańcy, robotnicy… Zaś kolejowe połączenie było ważne dla rozwoju handlu, rolnictwa, edukacji, kultury. Arkadiusz Ptak wystąpił w stroju urzędnika z początku XX w. – miał na sobie czarny płaszcz z kołnierzem futrzanym a na głowie – cylinder.

Woalki i orkiestra

Starosta Maciej Wasielewski grał rolę landrata Fritza von Eichmanna, natomiast wiceburmistrz Andrzej Jędruszek był Francem Kramerem prezesem Regencji Poznańskiej – obaj panowie byli w strojach z epoki. Na rampie towarzyszyły im panie Zuzanna Musielak – Rybak – dyrektorka biblioteki, która znajduje się na dawnym dworcu oraz Anna Bogacz – rzeczniczka UMiG Pleszew. Także panie wystąpiły w strojach wypożyczonych od Ostrowskiej Grupy Rekonstrukcji Historycznych, którą prowadzi Bartosz Lisiak i która dodała świetności pleszewskim obchodom jubileuszu kolejki. Grała orkiestra dęta Zespołu Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia w Marszewie.

Rekonstruktorzy przywieźli do Pleszewa armatę oraz przenośną kuźnię niezbędną kolejarzom na początku XX w. Z Lubonia przyjechał Przemysław Maćkowiak – z Towarzystwa Miłośników Miasta Lubonia w historycznym stroju. Nie mogło też zabraknąć na wydarzeniu członków Stowarzyszenia Pleszewskiej Kolei Trójszynowej TUTAJ, którzy aktywnie uczestniczyli w rekonstrukcji. Prezes Andrzej Kubiak był zawiadowcą stacji, jego zastępca Tomasz Kostrzewski pełnił funkcję konduktora, Regina Staniek była damą z początku XX wieku, zaś  Antoni Moch poprowadził pociąg do Kowalewa, co się stało po przemówieniach, po toaście i po wystrzale z armaty. Panowie mieli na sobie historyczne kolejarskie mundury.

W historycznej grupie byli aktorzy Teatru Prawie Wielkiego – Janek Balcer, który w „Pasji” był krzyżowanym Jezusem, w bajce o Syrenkach, był królewiczem, teraz przedzierzgnął się w kolejarza, który „przygotowywał pociąg do odjazdu”. Były też damy – Aldona Jańczak, Ewa Matuszczak i Małgorzata Walendowska – wyglądały tak, jak gdyby przed chwilą zeszły ze starych pocztówek. Dyrektor Zajezdni Kultury Przemysław Marciniak wystąpił w czarnym długim płaszczu i czarnym kapeluszu. Wśród uczestników wydarzenia byli przedstawiciele Muzeum Ziemiaństwa z dyrektorem Darkiem Grodzińskim na czele. Właściciel dobrzyckiego pałacu Józef Czarnecki ( 1857 – 1922) był w grupie lobbującej budowę linii kolejowej. A biegła ona przez Dobrzycę, która w tym czasie leżała w granicach powiatu krotoszyńskiego.

Wreszcie zaczęto wsiadać do wagoników. Nie udało się, niestety, załatwić na ten jubileuszowy przejazd prawdziwej lokomotywy, z „której para bucha”. Wagoniki pociągnęła motorówka Lydka, w wagonikach zasiedli główni uczestnicy rekonstrukcji ale też osoby, które miały ochotę na tę historyczną eskapadę. 125 lat temu kolejka na pokonanie 4 km trasy od Pleszewa do Kowalewa miała 10 minut i była skomunikowana z wszystkimi pociągami odchodzącymi w kierunku Poznania lub Kluczborka – pisze w swojej książce Maciej Kowalczyk. Chociaż – w styczniu 1901 roku, jeszcze dworca w Pleszewie nie było. Miał być zbudowany nieco później.

Tymczasem armata wystrzeliła, Andrzej Kubiak dał sygnał do odjazdu i za moment ciuchcia wolno ruszyła w kierunku Kowalewa, z głośnym hałasem na przejazdach – najpierw na Targowej potem na Lipowej i na końcu w Kowalewie. Ja jechałam z panem Antonim w kabinie, przez cały czas kręciłam filmik… Wyobrażałam sobie przejazd sprzed 125 lat, kiedy tory biegły pośród pól…

Na stacji Pleszew Wąskotorowy czekała na pociąg grupa uczniów kowalewskiej szkoły. Były wspólne zdjęcia, rozmowy, zwiedzanie niedawno wyremontowanego dworca PKP, gdzie na głównej ścianie jest duże zdjęcie torowiska, na którym dokładnie widać „trzy szyny” – ewenement – na jaką skalę? Nie wiadomo. O tę trzecią szynę, która pojawiła się obok dwóch wąskotorowych aby służyć lokalnemu biznesowi, pytali dziennikarze TVP. Jeden z nich z kamerą towarzyszył nam w kabinie LYDki.

125 lat z kolejką

Mariaż z SKPL

Jeśli chcecie wiedzieć jak wyglądał Pleszew u progu XX wieku, polecam post na blogu TUTAJ

Więcej artykułów poświęconych kolejce i kolejarzom znajdziecie TUTAJ

Więcej fotek z jubileuszu kolejki na profilu RomkaUrbaniaka